Gedrag kan soms best ingewikkeld zijn in de klas. Aan gedrag ligt echter altijd iets ten grondslag. Het is goed om te ontdekken wat de oorzaak is van het gedrag, zodat het gedrag kan uitdoven. Dit kun je bijvoorbeeld doen met het G-schema.
Het G-schema, een handig hulpmiddel bij gedrag.
Wat is het G-schema?
Het G-schema bestaat uit een analyse van het gedrag van een persoon. Dit kan een leerling zijn, maar kan ook goed gebruikt worden bij een volwassene in een coaching sessie. Het G schema helpt om gedachten en gevoelens in kaart te brengen die uiteindelijk resulteren in wat voor de buitenwereld zichtbaar is, namelijk het gedrag.
Het G schema bestaat uit vijf G’s: gebeurtenis, gedachten, gevoelens, gedrag en gevolg. Bij iedere G hoort een vraag, waardoor je het gedrag in beeld krijgt.
- Gebeurtenis:
- Waar was je?
- Wie waren er nog meer?
- Wat gebeurde er?
- Gedachten:
- Wat ging er door je hoofd?
- Wat dacht je of zei je tegen jezelf?
- Gevoelens:
- Hoe voelde je je?
- Welke emoties had je?
- Gedrag:
- Wat deed jij?
- Gevolgen:
- Wat waren de gevolgen op de korte termijn?
- Zijn er ook gevolgen op de lange termijn?
Het G-schema laat zien dat niet de gebeurtenis zelf, maar vooral de gedachten over de gebeurtenis bepalen hoe iemand zich voelt en gedraagt. Door deze stappen uit te schrijven, wordt het mogelijk om automatische, vaak negatieve gedachten te herkennen en te onderzoeken. Dit kan helpen om alternatieve, helpende gedachten te formuleren. Ook kan het helpen om deze gebeurtenissen in te toekomst te voorkomen.
Hoe kun je het G-schema gebruiken?
Oudere leerlingen en volwassenen kunnen het G-schema goed zelf invullen. Toch is het waardevol om het schema in gesprek in te vullen, zo kun je dingen verduidelijken. Ik gebruik het schema graag om eerst te laten invullen én daarna te bespreken. Zo kan diegene met wie ik spreek eerst zelfreflectie hanteren met behulp van het schema en kan ik daarna verdiepende vragen stellen om dingen beter te begrijpen én mijn gesprekspartner ook meer inzicht te geven.
Bij kinderen noem ik het G-schema liever een ‘oeps-blad’. Het oeps-blad wordt ingevuld (of getekend) wanneer het even mis is gegaan, een ‘oeps’ momentje. De vragen op dit blad en de afbeeldingen zijn vrijwel identiek, maar de term komt mogelijk wat vriendelijker over.